Ελληνικές Βουλευτικές Εκλογές 1974

ΚΟΜΜΑ                                            ΨΗΦΟΙ       ΠΟΣ%  ΕΔΡΕΣ
Νέα Δημοκρατία
ΝΔ                                                      2.669.133  54,37%  220
Ενωση Κέντρου-Νέες Δυνάμεις       
ΕΚ-ΝΔ                                                1.002.559  20,42%  60
Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα    
ΠΑΣΟΚ                                                666.413    13,58%  12
Ενωμένη Αριστερά
ΕΑ                                                         464.787     9,47%  8
Εθνική Δημοκρατική Ενωση            
ΕΔΕ                                                         52.768      1,08%
Δημοκρατική Ενωση Κέντρου     
ΔΕΚ                                                           8.509      0,17%
Επαναστατικό Κομουνιστικό Κόμμα Ελλ.
ΕΚΚΕ                                                        1.539      0,03%
Φιλελεύθερη Δημ.Ενωση-Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλ
ΦΔΕ-ΣΚΕ                                                     975      0,02%
Ανεξάρτητοι-Μεμονωμένοι                     42.291      0,86%

ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΑΝ
ΕΚ-ΝΔ: Ονομασία της συνεργασίας Ενωσης Κέντρου και Νέων Δυνάμεων που συμμετείχε στις εκλογές του 1974. Η Ενωση Κέντρου ήταν η συνέχεια του προδικτατορικού κόμματος με το ίδιο όνομα (αν και πολλά στελέχη εκπροσωπούσαν πια διαφορετικούς χώρους) και οι Νέες Πολιτικές Δυνάμεις συσπείρωναν «άφθαρτα» ή λιγότερο φθαρμένα στελέχη από το χώρο της σοσιαλδημοκρατίας, που είχαν οργανωθεί σε πολιτικό σχηματισμό από τον Σεπτέμβριο του 1974 και αποφάσισαν εκλογική συνεργασία με την Ενωση Κέντρου έναν μήνα αργότερα. Το 1976 ο πολιτικός φορέας μετονομάστηκε σε ΕΔΗΚ και ορισμένα στελέχη αποχώρησαν και ίδρυσαν το ΚΟΔΗΣΟ. Αρχηγός του κόμματος ήταν ο Γεώργιος Μαύρος. Η ΕΚ-ΝΔ αναδείχτηκε σε αξιωματική αντιπολίτευση στις εκλογές του 1974. Το καλύτερο ποσοστό το πέτυχε στην περιφέρεια Λασιθίου (45,99%).
ΕΑ: Εκλογική συνεργασία των τριών κομμάτων της Αριστεράς (ΚΚΕ, ΚΚΕ Εσωτερικού και ΕΔΑ), που δεν είχε την αναμενόμενη από τον κόσμο απήχηση. Η θέση του τότε γ.γ. του ΚΚΕ Χαρίλαου Φλωράκη ότι «ένα είναι το κόμμα» και η απαίτηση συγγνώμης και υποταγής από το ΚΚΕ Εσωτερικού (του οποίου τα στελέχη είχαν αποχωρήσει από το ΚΚΕ το 1968) παραλίγο να δυναμιτίσουν την προσπάθεια, ωστόσο με μεσολαβητή τον Μίκη Θεοδωράκη βρέθηκε μια μεσοβέζικη λύση: Το ΚΚΕ Εσωτερικού «προσχώρησε» στην ΕΔΑ και η συνεργασία έγινε τυπικά μεταξύ ΚΚΕ και ΕΔΑ. Την προδικτατορική ΕΔΑ (που εν πολλοίς συγκέντρωνε τους ψηφοφόρους και του παράνομου τότε ΚΚΕ) αναβίωσαν το 1974 στελέχη του αριστερού χώρου που επεδίωκαν μια πιο μετριοπαθή έκφραση, όπως ο Ηλίας Ηλιού. Το καλύτερό της αποτέλεσμα το πέτυχε στην περιφέρεια Λέσβου (24,54%).
ΕΔΕ: Η Εθνική Δημοκρατική Ενωση υπήρξε κόμμα του εθνικιστικού-ακροδεξιού χώρου και συμμετείχε μόνο στις εκλογές του 1974. Αρχηγός του υπήρξε ο Πέτρος Γαρουφαλιάς, βουλευτής προδικτατορικά με την Ενωση Κέντρου και υπουργός σε κυβερνήσεις της «Αποστασίας» και συσπείρωσε κάποια πρόσωπα του χώρου. Παρουσίασε υποψηφίους στη συντριπτική πλειοψηφία των περιφερειών, ξεπέρασε το 1% σε 16 περιφέρειες. Τα καλύτερα αποτελέσματά της τα είχε στις περιφέρειες  Ξάνθης (13,58%) και Ροδόπης (6,71%) λόγω των υποψηφιοτήτων από τη μουσουλμανική μειονότητα. Στις άλλες περιφέρεις το καλύτερο ποσοστό της το πέτυχε στην Αρτα (3,18%).
ΦΙΔΕ-ΣΚΕ: Συνασπισμός δύο προδικτατορικών κομμάτων, της Φιλελεύθερης Δημοκρατικής Ενωσης και του Σοσιαλιστικού Κόμματος Ελλάδας. Αμφότερα είχαν παρουσία σε παλαιότερες εκλογές (η ΦΙΔΕ υπήρξε και μέρος του συνασπισμού της Ενωσης Κέντρου, το ΣΚΕ μετείχε στο ΕΑΜ κατά τη διάρκεια της Εθνικής Αντίστασης), αλλά αποψιλώθηκαν από τα στελέχη τους και κατατροπώθηκαν εκλογικά. Επικεφαλής της ΦΙΔΕ ήταν ο Ιάκωβος Διαμαντόπουλος, πρώην βουλευτής της προδικτατορικής Ενωσης Κέντρου (και υπουργός σε κυβερνήσεις των λεγόμενων «αποστατών») και του ΣΚΕ το ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς (αγροτοσυνδικαλιστής και συγγραφέας) Διονύσης Μπενετάτος. Ο συνασπισμός των δύο κομμάτων παρουσίασε υποψήφιους μόλις σε τέσσερις περιφέρειες.
ΔΕΚ: Η Δημοκρατική Ενωση Κέντρου ήταν ευκαιριακό κόμμα, που συμμετείχε μόνο στις εκλογές του 1974 και παρουσίασε υποψηφίους στο νομό Δωδεκανήσου. Ουσιαστικά ήταν ένας συνδυασμός ανεξάρτητων. Ο ιδρυτής του Ιωάννης Ζίγδης, ιστορικό στέλεχος και υπουργός της ΕΚ,  θα συμμετείχε προφανώς με την Ενωση Κέντρου, ωστόσο «εκπαραθυρώθηκε» όπως υποστηρίζει μετά τη σύμπραξη του προδικτατορικού κόμματος με τις Νέες Δυνάμεις και έτσι αποφάσισε την ανεξάρτητη κάθοδό του στις εκλογές. Ελαβε το διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό 13,81% στην τοπική του εκλογική περιφέρεια (8.509 ψήφοι), αλλά απέτυχε να περάσει το εκλογικό μέτρο και να εκλεγεί. Αργότερα, βέβαια, προσχώρησε στην ΕΔΗΚ και έγινε αρχηγός της.
ΕΚΚΕ: Το Επαναστατικό Κομουνιστικό Κίνημα Ελλάδας ιδρύθηκε το 1970 στο Βερολίνο από πολιτικούς πρόσφυγες και συγκέντρωσε πολλά μαχόμενα στελέχη του αριστερού χώρου. Η φοιτητική του παράταξη πρωτοστάτησε στην εξέγερση του Πολυτεχνείου και αμέσως μετά τη Μεταπολίτευση είχε περισσότερα εγγεγραμμένα μέλη και από το ίδιο το ΚΚΕ. Σε αντίθεση με άλλες αριστερές οργανώσεις, το ΕΚΚΕ αποφάσισε να λάβει μέρος στις εκλογές του 1974, με πενιχρά αποτελέσματα. Το 1981 συγκρότησε κοινό ψηφοδέλτιο με το ΜΛ-ΚΚΕ (λόγω και ιδεολογικής σύγκλισης). Μετά το 1989 δεν κατεβαίνει αυτόνομα σε εκλογικές αναμετρήσεις αλλά συμμετέχει (Εναλλακτική Πρωτοβουλία, Μαχόμενη Αριστερά, Μέτωπο Ριζοσπαστικής Αριστεράς και από το 2009 συνιστώσα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ). Στις εκλογές του 1974 παρουσίασε υποψηφίους μόνο στις δύο περιφέρειες των Αθηνών και την Α' Θεσσαλονίκης.

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ: Η έρευνα δεν έχει σκοπό να αναφερθεί στους συνδυασμούς ανεξάρτητων (εκτός από τους συνδυασμούς των μουσουλμάνων της Ροδόπης, όπου έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αλλά και τις συνεργασίες ΠΑΣΟΚ-ΣΥΝ στις μονοεδρικές το 1989) αλλά στα κόμματα. Στις συγκεκριμένες εκλογές, πάντως, οι ανεξάρτητες υποψηφιότητες έκαναν αισθητή την παρουσία τους περισσότερο απ’ οποιαδήποτε άλλη αναμέτρηση. Ανεξάρτητοι και μεμονωμένοι υποψήφιοι υπήρχαν σχεδόν σ’ όλες τις περιφέρειες , όμως σε δέκα απ’ αυτές ξεπέρασαν το 1% και σε ορισμένες έκαναν πολύ αισθητή την παρουσία τους. Στα Χανιά ο «Δημοκρατικός Συνδυασμός Νομού Χανίων» με υποψήφιο τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη έλαβε 13.193 ψήφους και ποσοστό 18,35%, αναδείχτηκε δεύτερη δύναμη μετά την ΕΚ-ΝΔ! Στο Ρέθυμνο, επίσης, ο «Φιλελεύθερος Δημοκρατικός Συνδυασμός Ρεθύμνου» με κύριο υποψήφιο τον Παύλο Βαρδινογιάννη έλαβε 8.677 ψήφους και ποσοστό 22%. Στην Καρδίτσα ο Γιώργος Παπαευθυμίου (παλαιότερα βουλευτής της ΕΡΕ και αργότερα της ΕΠ και της ΝΔ) έλαβε 4.327 ψήφους ως ανεξάρτητος. Στην Καστοριά οι ανεξάρτητοι πήραν 7,03%, στα Τρίκαλα 3,52%, στο Κιλκίς 3,19%, στη Βοιωτία 2,59%, στη Δράμα 2,32%, στην Καβάλα 1,39% και στην Ηλεία 1,03%. Οι συνολικές ψήφοι προς ανεξάρτητους υποψήφιους ήταν 0,86% του εκλογικού σώματος.

Η απογραφή φέρνει αλλαγές στις έδρες...

Μόλις λίγες μέρες πριν την ριζική αναδιάρθρωση των βουλευτικών εδρών θα γίνουν αυτές οι εκλογές. Σύμφωνα με τη νομοθεσία η Στατιστική Υπηρεσία (ΕΣΥΕ) πρέπει μέχρι τις 24 Μαϊου να δώσει στη δημοσιότητα τα τελικά αποτελέσματα της απογραφής που έγινε το 2011. Αυτό επηρεάζεται άμεσα και τον αριθμό των βουλευτικών εδρών, που κατανέμονται στις περιφέρειες όχι βάσει των εγγεγραμμένων, αλλά βάσει του συνολικού πληθυσμού κάθε απογραφής.

Αν γίνει, μάλιστα, πραγματικότητα το ενδεχόμενο μιας νέας εκλογικής αναμέτρησης σε σύντομο χρονικό διάστημα (αν δεν υπάρξει αυτοδυναμία) οι νέες εκλογές, ακόμα κι αν γίνουν σε λίγους μήνες, θα διεξαχθούν με το νέο σύστημα, το οποίο φέρνει αλλαγές όχι σε μία και σε δύο, αλλά σχεδόν στις… μισές εκλογικές περιφέρειες (27 στις 56), που κερδίζουν ή χάνουν έδρες σε σχέση μ’ αυτές που έχουν τώρα.

Οι μόνοι ευνοημένοι από τις νέες ρυθμίσεις είναι οι ψηφοφόροι των μεγάλων αστικών κέντρων (Αθήνα, Θεσσαλονίκη), που θα στέλνουν περισσότερους βουλευτές στο κοινοβούλιο. Με τη νέα κατανομή οι πέντε περιφέρειες του νομού Αττικής έχουν μαζί 103 βουλευτές από 85 που έχουν σήμερα, δηλαδή περισσότερο από το 1/3 της βουλής! Αντίστοιχα μεγάλη είναι η αύξηση στο νομό Θεσσαλονίκης (Α’ και Β’ περιφέρεια), που αυξάνει τους βουλευτές του από 23 σε 30!
Αναλυτικά η κατάσταση σε κάθε περιφέρεια της χώρας:

ΑΤΤΙΚΗ: Οι τέσσερις στις πέντε περιφέρειες κερδίζουν έδρες. Περισσότερο κερδισμένες η ήδη τεράστια Β’ Αθηνών, που γιγαντώνεται ακόμα περισσότερο και στέλνει 53 βουλευτές στο κοινοβούλιο αντί 42 σήμερα. Θεαματική αύξηση και στην περιφέρεια Αττικής (πρώην υπόλοιπο Αττικής) που θα έχει πια 18 βουλευτές έναντι 12. Η Α’ Αθηνών θα έχει 18 από 17 και η Β’ Πειραιά αυξάνει τους βουλευτές της από οκτώ σε εννέα. Η μόνη περιφέρεια που υφίσταται μείωση είναι η Α’ Πειραιά, που θα εκλέγει στο εξής πέντε βουλευτές από έξι που είχε μέχρι τώρα.

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ: Δύο περιφέρειες χάνουν έδρες, η Βοιωτία (3 αντί 4) και η Φθιώτιδα (4 αντί 5). Σταθερές μένουν η Εύβοια (6 έδρες) και, φυσικά, οι μονοεδρικές της Φωκίδας και της Ευρυτανίας.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ: Τρεις από τις πέντε περιφέρειες χάνουν έδρα. Λακωνία και Αρκαδία γίνονται διεδρικές από τριεδρικές και η Μεσσηνία θα εκλέγει τέσσερις βουλευτές αντί πέντε. Κορινθία (4) και Αργολίδα (3) κρατάνε τις δυνάμεις τους.

ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ: Δραματική μείωση, οι τρεις περιφέρειες χάνουν συνολικά πέντε έδρες. Από δύο η Αιτωλοακαρνανία (6 από 8) και η Ηλεία (4 από 6), έδρα χάνει και η Αχαϊα (8 από 9).

ΗΠΕΙΡΟΣ: Οι περιφέρειες Αρτας και Ιωαννίνων χάνουν από μία έδρα και θα εκλέγουν δύο και τέσσερις βουλευτές αντίστοιχα. Σταθερά διεδρική η Πρέβεζα και μονοεδρική η Θεσπρωτία.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ: Μόνο η Μαγνησία κρατάει τις δυνάμεις της στις πέντε έδρες. Η Λάρισα χάνει έναν βουλευτή (7 αντί 8) και οι περιφέρειες της Καρδίτσας και των Τρικάλων υφίστανται μεγάλη μείωση, γίνονται τριεδρικές από πενταεδρικές.

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ: Η μία από τις τέσσερις περιφέρειες που δεν υπάρχει καμία αλλαγή. Μονοεδρικές Λευκάδα, Κεφαλλονιά και Ζάκυνθος, τριεδρική η Κέρκυρα.

ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ: Μεγάλη μείωση κι εδώ. Καστοριά και Φλώρινα γίνονται πια μονοεδρικές από διεδρικές, χάνει έναν βουλευτή και η Κοζάνη. Παραμένει φυσικά μονοεδρική αυτή των Γρεβενών.

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ: Κερδισμένες οι περιφέρειες της Θεσσαλονίκης. Η Α’ περιφέρεια, του στενού πολεοδομικού συγκροτήματος, αυξάνει τους βουλευτές της από 16 σε 20 και η Β’ περιφέρεια από 7 σε 10. Από τις άλλες περιφέρειες η Χαλκιδική (3), η Πέλλα (4) και η Ημαθία (4) κρατούν τις έδρες που είχαν. Οι άλλες έχουν απώλειες. Από έναν βουλευτή χάνουν Πιερία (3 αντί 4) και Κιλκίς (2 αντί 3). Δραματική μείωση στις Σέρρες με 5 βουλευτές έναντι 7 ως τώρα.

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ-ΘΡΑΚΗ: Αμετάβλητη η κατάσταση. Τριεδρικές η Ροδόπη, η Ξάνθη και η Δράμα, τετραεδρικές η Καβάλα και ο Εβρος.

ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ: Μονοεδρική γίνεται η Χίος από διεδρική ως τώρα. Αμετάβλητη η κατάσταση σε Λέσβο (3) και τη μονοεδρική της Σάμου.

ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ: Χωρίς αλλαγές σε σχέση με τώρα. Τριεδρική οι Κυκλάδες, πέντε οι έδρες στα Δωδεκάνησα.

ΚΡΗΤΗ: Διατηρεί αμετάβλητες τις δυνάμεις της. Οκτώ βουλευτές εκλέγει η περιφέρεια Ηρακλείου, τέσσερις αυτή των Χανίων και από δύο οι περιφέρειες Ρεθύμνου και Λασιθίου.

Μετά απ’ αυτό προφανώς δεν κάνει εντύπωση γιατί το θέμα της αναδιάρθρωσης των περιεφερειών σύμφωνα με τη νέα απογραφή ανακινήθηκε από την Αριστερά και κυρίως από τον ΣΥΡΙΖΑ, αφού στα μεγάλα αστικά κέντρα παρουσιάζει υψηλότερα ποσοστά απ’ ό,τι στην επαρχία και θα μπορούσε να διεκδικήσει περισσότερες έδρες.